{"id":4240,"date":"2021-11-19T13:28:00","date_gmt":"2021-11-19T10:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/soscocukkoyu.org\/?p=4240"},"modified":"2021-12-01T10:23:25","modified_gmt":"2021-12-01T07:23:25","slug":"cocuk-haklari-konusunda-butunluklu-calismalar-gerekiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soscocukkoyu.org\/en\/cocuk-haklari-konusunda-butunluklu-calismalar-gerekiyor\/","title":{"rendered":"\u00c7OCUK HAKLARI KONUSUNDA B\u00dcT\u00dcNL\u00dcKL\u00dc \u00c7ALI\u015eMALAR GEREK\u0130YOR"},"content":{"rendered":"\n

SOS \u00c7ocukk\u00f6y\u00fc Derne\u011fi, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak din, dil, \u0131rk ve cinsiyet ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeksizin \u00e7ocuk haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

SOS \u00c7ocukk\u00f6y\u00fc Derne\u011fi, \u00e7ocuk haklar\u0131 konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, 1989 Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ni temel alarak y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. \u00dclkemizdeki t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin refah\u0131 i\u00e7in gerekli sosyal politikalar\u0131n d\u00fczenlenmesi ve uygulamaya al\u0131nmas\u0131 hususunda ilgili ve yetkilileri te\u015fvik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. SOS \u00c7ocukk\u00f6y\u00fc Derne\u011fi, faaliyetlerine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1993 y\u0131l\u0131ndan bu yana, Aile Tipi Bak\u0131m Program\u0131 kapsam\u0131nda, aile bak\u0131m\u0131n\u0131 kaybeden \u00e7ocuklara bak\u0131m sa\u011fl\u0131yor ve SOS Kre\u015f ve Anaokulu ile faydalan\u0131c\u0131lar\u0131na ve toplumdaki \u00e7ocuklara okul \u00f6ncesi e\u011fitim veriyor. Aile G\u00fc\u00e7lendirme Program\u0131 ile 2006 y\u0131l\u0131ndan beri ihmal ve istismar riski olan \u00e7ocuklar\u0131n ailelerini g\u00fc\u00e7lendirerek \u00e7ocuk terkini \u00f6nleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. 2017 y\u0131l\u0131nda faaliyete ba\u015flayan Girne Gen\u00e7lik Geli\u015fim Merkezi\u2019nde toplumun faydalanabilece\u011fi kapasite geli\u015ftirici aktiviteler ve e\u011fitimler organize ederek gen\u00e7lerin sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, sportif ve e\u011fitsel faaliyetlere kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik ederek kaliteli zaman ge\u00e7irmesine katk\u0131da bulunuyor. Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019ta \u00e7ocuk haklar\u0131 konusunda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131, bu sayede hak ihlallerinin azalmas\u0131 ve bu \u00e7er\u00e7evede yap\u0131lacak t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fcksek yarar\u0131 g\u00f6zetilerek ele al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in savunuculuk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

B\u0130RLE\u015eM\u0130\u015e M\u0130LLETLER \u00c7OCUK HAKLARI S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130 VE \u00dcLKEM\u0130ZDEK\u0130 MEVCUT DURUM<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 1996 y\u0131l\u0131nda KKTC Cumhuriyet Meclisi\u2019nde kabul edilmesi, \u00e7ocuk haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7 ad\u0131m\u0131 olsa da yasalardaki ve uygulamadaki eksiklikler \u00e7ocuklar\u0131n en temel haklar\u0131na ula\u015fmalar\u0131nda hal\u00e2 bir sorun te\u015fkil ediyor. \u00dclkemizdeki mevcut yasalar ve uygulamalar uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeye g\u00f6re g\u00fcncellenmedi\u011finden, \u00e7ocuklar ihmal ve istismara a\u00e7\u0131k bir halde kal\u0131yor. Temelde, \u00e7ocu\u011fun tan\u0131m\u0131na, \u00e7ocu\u011fu ihmal ve istismardan korumaya, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k gibi temel haklar \u00e7er\u00e7evesinde \u00fclkemizdeki duruma g\u00f6z atacak olursak ciddi geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ihtiya\u00e7 duyuyoruz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

BM \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi birinci maddesine g\u00f6re, \u201con sekiz ya\u015f\u0131na kadar her insan \u00e7ocuk say\u0131l\u0131r\u201d. \u00dclkemizde \u00e7e\u015fitli yasalarda, \u00e7e\u015fitli maddelerde \u00e7ocuk, on alt\u0131 ya\u015f\u0131na kadar tan\u0131mlan\u0131yor. Buna ba\u011fl\u0131 olarak, on sekiz ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar, yeti\u015fkin muamelesi g\u00f6rerek hak ihlallerine u\u011frat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

BM \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesine g\u00f6re; \u201cMadde 3: Kamusal ya da \u00f6zel sosyal yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve \u00e7ocuklar\u0131 ilgilendiren b\u00fct\u00fcn faaliyetlerde, \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131 temel d\u00fc\u015f\u00fcncedir\u201d deniliyor. Ayr\u0131ca Madde 19\u2019da ise, \u201c\u00c7ocu\u011fun ana babas\u0131n\u0131n ya da onlardan yaln\u0131zca birinin yasal vasi veya vasilerinin ya da bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenen herhangi bir ki\u015finin yan\u0131nda iken her t\u00fcrl\u00fc istismar ve k\u00f6t\u00fc muameleye kar\u015f\u0131 korunmas\u0131\u201d ibaresi yer al\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda, \u00e7ocuklar\u0131n ihmale ve istismara u\u011framas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in y\u00fcksek efor harcanm\u0131yor. \u00dclkemizde ne yaz\u0131k ki etkin \u00e7al\u0131\u015fan bir mekanizma bulunmuyor. Sosyal Hizmetler Dairesi s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklarla yeterli alt yap\u0131 kurulmadan ve gerek g\u00f6r\u00fclen sistematik olu\u015fturulmadan s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla, gerek \u00e7ocuklar i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan destek mekanizmalar\u0131ndan yoksun olmam\u0131z gerekse ihtiya\u00e7 duyulan \u00f6nleyici hizmetlerin devreye al\u0131nmamas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7ocu\u011fun y\u00fcksek yarar\u0131 hakk\u0131 ihlal ediliyor.<\/p>\n\n\n\n

Madde 23: \u201cZihinsel ya da engelli \u00e7ocuklar\u0131n sayg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan, \u00f6z g\u00fcvenlerini geli\u015ftiren ve toplumsal ya\u015fama etkin bi\u00e7imde kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran \u015fartlar alt\u0131nda eksiksiz bir ya\u015fama sahip olmalar\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n

Madde 28: \u201c\u00c7ocu\u011fun e\u011fitim hakk\u0131 ve bu hakk\u0131n f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi temeli\u201d<\/p>\n\n\n\n

Madde 31: \u201c\u00c7ocu\u011fun dinlenme, bo\u015f zaman de\u011ferlendirme, oynama ve ya\u015f\u0131na uygun e\u011flence etkinliklerinde bulunma ve k\u00fclt\u00fcrel ve sanatsal ya\u015fama serbest\u00e7e kat\u0131lma hakk\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00fc\u00e7 madde uyar\u0131nca, kaliteli e\u011fitimin her \u00e7ocu\u011fun her ko\u015fulda hakk\u0131 oldu\u011funu ve her \u00e7ocu\u011fun bo\u015f zamanlar\u0131n\u0131 kaliteli bir \u015fekilde ge\u00e7irebilece\u011fi merkezlere \u00fccretsiz kat\u0131l\u0131m hakk\u0131 oldu\u011funu yorumlayabiliriz. \u00dclkemiz ko\u015fullar\u0131nda, bir\u00e7ok devlet okulunda eksik \u00f6\u011fretmen oldu\u011fu, fiziksel yap\u0131n\u0131n \u00e7ocuk odakl\u0131 \u00e7ocu\u011fun g\u00fcvenli\u011fini temin edecek nitelikte geli\u015ftirilmedi\u011fi g\u00f6zleniyor. Bunun yan\u0131s\u0131ra, geli\u015fim problemi olan \u00e7ocuklar i\u00e7in kaliteli kayna\u015ft\u0131rma ortam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ve fiziksel alt yap\u0131n\u0131n onlar\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak nitelikte geli\u015ftirilmedi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Ayr\u0131ca, kaliteli zaman i\u00e7in gerek duyulan sosyal, sportif, k\u00fclt\u00fcrel ve sanatsal faaliyetlere \u00fccretsiz eri\u015fim de devletin yetkili organlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7ocuklara ve gen\u00e7lere sa\u011flanm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Madde 24: \u201c\u00c7ocu\u011fun olabilecek en iyi sa\u011fl\u0131k d\u00fczeyine kavu\u015fma, t\u0131bbi bak\u0131m ve rehabilitasyon hizmetlerini veren kurulu\u015flardan yararlanma hakk\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n

Hastanelerimizdeki ko\u015fullar ve hizmetler yeterli d\u00fczeyde olmamakla birlikte, \u00e7ocuklar i\u00e7in olu\u015fturulmas\u0131 gereken \u00f6zel birimler ya hi\u00e7 olu\u015fturulmam\u0131\u015f ya da yeterli donan\u0131m sa\u011flanmam\u0131\u015f durumda. \u00c7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimini temin etmek i\u00e7in D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan \u00f6nerilen baz\u0131 a\u015f\u0131lar Devlet taraf\u0131ndan \u00fccretsiz kar\u015f\u0131lanam\u0131yor ve gerek duyulan di\u011fer sa\u011fl\u0131k hizmetleri; baz\u0131 ultrasound, film, tahliller gibi devlet hastahaneleri b\u00fcnyesinde sa\u011flanm\u0131yor. Acil durumlarda ise bazen \u00e7ok ileri tarihlere randevu verilmesi \u00e7ocu\u011fun en temel hakk\u0131 olan ya\u015fama hakk\u0131n\u0131 tehdit edebiliyor. \u00dclkemizde rehabilitasyon merkezi ve \u00e7ocuk psikiyatri merkezi hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in buna ihtiya\u00e7 duyan \u00e7ocuklar ve gen\u00e7ler gerekli hizmetleri var olan yap\u0131da alam\u0131yor ve geli\u015fimleri desteklenemiyor.<\/p>\n\n\n\n

Madde 40: \u201c\u00c7ocu\u011fun yeniden topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve toplumda yap\u0131c\u0131 rol \u00fcstlenmesi\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bu madde su\u00e7a itilen \u00e7ocuklar\u0131n gerek g\u00f6r\u00fclen hizmetlerden faydalanarak hem kendine hem de topluma yararl\u0131 bireyler olarak yeti\u015fmesini desteklemek \u00fczere geli\u015ftirilmi\u015ftir. \u00dclkemizde \u00c7ocuk \u0130zlem Merkezi ve su\u00e7a itilen \u00e7ocuklara \u00f6zel geli\u015ftirilmi\u015f \u00e7ocuk dostu bir Rehabilitasyon Merkezi olmamas\u0131 su\u00e7a itilen \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin devlet eliyle ihmal ve istismar edilmesine yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7OCUK HAKLARI VE SOS \u00c7OCUKK\u00d6Y\u00dc DERNE\u011e\u0130 H\u0130ZMETLER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Hizmet alan t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin temel haklar\u0131na eri\u015fimi sa\u011flan\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

SOS \u00c7ocukk\u00f6y\u00fc Derne\u011fi, b\u00fcnyesinde hizmet verdi\u011fi t\u00fcm \u00e7ocuklar ve gen\u00e7lerin temel haklar\u0131na eri\u015fimi i\u00e7in sistemler kuruyor. Aile Tipi Bak\u0131m b\u00fcnyesinde aile bak\u0131m\u0131n\u0131 kaybeden \u00e7ocuklar ve gen\u00e7lerin e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, psiko-sosyal, sanatsal ve k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fimleri i\u00e7in gerekli hizmetlerden eksiksiz faydalanmas\u0131 bireysel yakla\u015f\u0131mlarla sa\u011flan\u0131yor. Aile G\u00fc\u00e7lendirme Program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ise \u00e7ocuk terkini \u00f6nlemek ad\u0131na, ailelerin ebeveynlik kapasiteleri bireysel \u00e7al\u0131\u015fmalar ve e\u011fitimlerle geli\u015ftirilmekte ve ekonomik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikleri i\u00e7in katk\u0131lar sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Girne Gen\u00e7lik Geli\u015fim Merkezi (G\u0130GEM) ile t\u00fcm topluma kaliteli zaman ge\u00e7irme f\u0131rsat\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2017 y\u0131l\u0131nda SOS \u00c7ocukk\u00f6y\u00fc Derne\u011fi\u2019nin imkanlar\u0131yla a\u00e7\u0131lan Girne Gen\u00e7lik Geli\u015fim Merkezi ile \u00fclkede temel eksikliklerden olan toplum merkezi ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanabiliyor. G\u0130GEM\u2019de her kesimden gencin sosyalle\u015febilece\u011fi, insan haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde farkl\u0131l\u0131klar\u0131 anlayarak kabul edebilece\u011fi sosyal, psikolojik, k\u00fclt\u00fcrel ve entelekt\u00fcel anlamda payla\u015f\u0131mlarda bulunarak kendilerini geli\u015ftirebilecekleri bir alan sa\u011flaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, dan\u0131\u015fmanl\u0131k, kapasite art\u0131r\u0131c\u0131 faaliyetler, mesleki e\u011fitimler veya kurslar sunuluyor ve bu \u00e7er\u00e7evede etkinlikler organize ediliyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocuk Koruma Politikalar\u0131 ile ihmal ve istismar vakalar\u0131 en aza indirgenmektedir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dernekte aktif uygulamada olan Uluslararas\u0131 SOS \u00c7ocuk Koruma Politikalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin ihmal ve istismar konular\u0131nda fark\u0131ndal\u0131klar\u0131 d\u00fczenli e\u011fitimlerle geli\u015ftiriliyor; onlara temel haklar\u0131 ile ilgili bilgi sa\u011flan\u0131yor. Hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen her \u00e7ocuk etkin \u00e7al\u0131\u015fan \u015fikayet mekanizmas\u0131 ile \u015fikayetini dile getirebiliyor ve gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in ilk ad\u0131m\u0131 atabiliyor. Yaln\u0131zca \u00e7ocuklar\u0131n de\u011fil, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ve kuruma d\u0131\u015far\u0131dan hizmet veren ki\u015filerin de \u00e7ocuk koruma politikalar\u0131 konusunda kapasiteleri d\u00fczenli olarak geli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Savunuculuk ile toplumun nabz\u0131 tutularak, \u00e7ocuklar ve gen\u00e7ler i\u00e7in gerekli olan alt yap\u0131n\u0131n \u00fclkemizde sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in  \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

SOS \u00c7ocukk\u00f6y\u00fc Derne\u011fi b\u00fcnyesinde uygulanan \u00c7ocuk Koruma Politikalar\u0131\u2019n\u0131n okullarda yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla ihmal ve istismar\u0131 \u00f6nleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131labilmesi \u00f6ncelikli hedeflerdendir. Ayr\u0131ca, \u00e7ocu\u011fun yerel yasalarda BM s\u00f6zle\u015fmesi ile uyumlu tan\u0131m\u0131, \u00c7ocuk \u0130zlem Merkezi ve \u00c7ocuk Rehabilitasyon Merkezleri ile de ihtiyac\u0131 olan \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin do\u011fru a\u015famalardan ge\u00e7erek sorguland\u0131\u011f\u0131 ve iyile\u015ftirilerek kendine ve topluma faydal\u0131 bireyler olarak hayat\u0131na devam etmesi ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

TOPLUMSAL DUYARLILIK \u00c7A\u011eRISI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

SOS \u00c7ocukk\u00f6y\u00fc Derne\u011fi ayr\u0131ca \u00e7ocuk haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve hak ihlallerinin azalmas\u0131 i\u00e7in toplumun t\u00fcm kesimlerinin sorumlulu\u011funun oldu\u011funu vurgulayarak, \u00e7ocuk ihmali veya istismar\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u015f\u00fcpheli bir durumla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda neler yap\u0131labilece\u011fi konusunda da bilgi veriyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00fcpheli bir \u00e7ocuk ihmali veya istismar\u0131 durumunda ne yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Herhangi bir \u00e7ocuk ihmal ve istismar\u0131na \u015fahit olan ki\u015fi, olas\u0131 durum sadece bir \u015f\u00fcphe olsa bile, hemen a\u015fa\u011f\u0131daki kurumlara bilgi vermelidir. Kurumlar ihbarlar\u0131 anonim olarak da al\u0131r ve \u015f\u00fcpheli olay\u0131n ger\u00e7ek olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle de\u011ferlendirir. Unutmayal\u0131m ki erken m\u00fcdahale vahim zararlar\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyebilir.<\/p>\n\n\n\n